२०८२ चैत्र १४ गते शनिबार अपराह्न १ बजे काठमाडौँको पुतलीसडकस्थित राष्ट्रिय जनसांस्कृतिक महासङ्घ, नेपालको सभाकक्षमा आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्रिय जनसाहित्यिक सङ्घ, नेपालद्वारा सञ्चालन हुँदै आएको **‘अविरल जनसाहित्य यात्रा’**को १०७औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रममा प्रगतिवादी स्रष्टा नारायण निरासीका एक दर्जन कविता प्रस्तुत गरिएको थियो।
प्रमुख अतिथि प्रा.डा. रामप्रसाद ज्ञवालीको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न उक्त समारोहको अध्यक्षता प्राज्ञ नर्मदेश्वरी सत्यालले गर्नुभएको थियो भने सञ्चालन सङ्घका सचिव सोमनाथ दहालले गर्नुभएको थियो। कार्यक्रममा डा. देवी क्षेत्री दुलाल, डा. फणीन्द्रराज निरौला, प्रा.डा. बद्रीविशाल पोखरेल, प्रभाती किरणलगायत साहित्यकार तथा साहित्यानुरागीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
स्वागत
अध्यक्ष नर्मदेश्वरी सत्यालले कविनायक नारायण निरासीलाई माल्यार्पण गर्दै स्वागत गर्नुभयो। उहाँले ‘अविरल जनसाहित्य यात्रा’ २०७० सालदेखि निरन्तर सञ्चालन हुँदै आएको उल्लेख गर्दै साहित्यमार्फत सामाजिक रूपान्तरणको अभियानलाई निरन्तरता दिने उद्देश्य रहेको बताउनुभयो।
उहाँका अनुसार प्रत्येक महिनाको दोस्रो शनिबार एकजना स्रष्टालाई प्रस्तुत गरी उनका सिर्जनामाथि समीक्षा गर्ने र त्यसलाई प्रकाशन गर्ने अभ्यास यस अभियानको विशेषता हो। प्रगतिवादी साहित्यमा योगदान पुर्याएका स्रष्टाहरूलाई निरन्तर प्रस्तुत गर्दै आएको यस अभियानको १०७औँ शृङ्खलामा नारायण निरासीलाई प्रस्तुत गरिएको जानकारी दिनुभयो।
कविनायक परिचय
साहित्यकार प्रभाती किरणले कवि नारायण निरासीको परिचय प्रस्तुत गर्नुभयो। वि.सं. २०३८ असार २१ मा सर्लाहीको हरिवनमा जन्मिएका निरासीको वास्तविक नाम तीर्थप्रसाद प्रसाईँ हो। नेपाली साहित्यमा स्नातकोत्तर तथा बी.एड. गरेका उहाँका ‘तुसारोमा फुलेका फूलहरू’ (गजलसङ्ग्रह), ‘आँखाभरि तुसारो’ (खण्डकाव्य), ‘फूलमाथि तुसारो’ (कवितासङ्ग्रह) र ‘निर्धरा’ (उपन्यास) लगायत कृतिहरू प्रकाशित छन्।
उहाँ प्राध्यापन, लेखन तथा सामाजिक रूपान्तरण अभियानमा सक्रिय स्रष्टाका रूपमा परिचित हुनुहुन्छ।
कविता प्रस्तुति
कविनायक नारायण निरासीले कार्यक्रममा आफ्ना सिर्जनाको पृष्ठभूमि प्रस्तुत गर्दै राष्ट्रियता, सामाजिक अन्याय, आर्थिक असमानता, मानवता, लैङ्गिक हिंसा तथा समसामयिक विकृतिप्रति चिन्ता व्यक्त गर्ने उद्देश्यले कविता लेख्ने गरेको बताउनुभयो।
उहाँले ‘खुम्चिरहेको नक्सा’, ‘प्रतिज्ञा’, ‘पैसा’ र ‘चेली’ शीर्षकका शार्दूलविक्रीडित छन्दका कविता वाचन गर्नुभयो।
यसै क्रममा अन्य कविहरूले पनि विविध छन्दमा कविता प्रस्तुत गरेका थिए। जय गौडेल, पुष्कल किरण, केशव भट्टराई, रूपक अलङ्कार, प्रभाती किरण तथा शान्ति पौडेललगायत कविहरूले आफ्ना सशक्त रचनाहरू वाचन गर्नुभएको थियो।
समीक्षा
समालोचक प्रा.डा. बद्रीविशाल पोखरेलले प्रस्तुत कविताहरूमा समसामयिक सामाजिक यथार्थ, राष्ट्रवादी चेतना तथा प्रगतिशील दृष्टिकोण स्पष्ट रूपमा अभिव्यक्त भएको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार कवितामा कलात्मकता, लयात्मकता, विम्बात्मकता र वैचारिक गहिराइको सन्तुलित संयोजन देखिन्छ।
प्रमुख अतिथि प्रा.डा. रामप्रसाद ज्ञवालीले कवितालाई “काव्यिक संसद्”को रूपमा व्याख्या गर्दै कविले समाज परिवर्तनको जिम्मेवारी वहन गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो। उहाँले कविता लेखनमा लय, भाव, विचार र अनुभवको समन्वय आवश्यक हुने उल्लेख गर्दै कविले मौलिकता र साधनामा जोड दिनुपर्ने बताउनुभयो।
धन्यवाद तथा समापन
कार्यक्रमको अन्त्यमा सङ्घका उपाध्यक्ष रमेश पोखरेलले धन्यवाद ज्ञापन गर्दै कवि नारायण निरासीका कवितामा देशप्रेम, सामाजिक यथार्थ, वर्गीय चेतना तथा परिवर्तनको आकांक्षा सशक्त रूपमा अभिव्यक्त भएको बताउनुभयो।
उहाँले आगामी १०८औँ शृङ्खलामा नयाँ स्रष्टालाई प्रस्तुत गरिने जानकारी दिँदै सबैलाई पुनः सहभागिताका लागि आमन्त्रण गर्नुभयो। अन्त्यमा कविनायकलाई सम्मानस्वरूप चिनो प्रदान गर्दै कार्यक्रम समापन गरिएको थियो।